‘In de rivier van ons leven liggen extra steentjes dus moeten we goed navigeren’
Aan het woord is Marko Runherd, vader van Tako en zeer betrokken bij het reilen en zeilen van Baalderborg. Op dit moment hanteert hij zelfs als waarnemer de voorzittershamer van de Cliëntenraad Verstandelijk Gehandicapten. Vanuit Positieve Gezondheid kijken we met Marko naar de glans van het leven.
Als Marko binnenkomt zie je een vlotte, energieke vent, die je makkelijk een stuk jonger inschat dan hij is. Toch wordt een deel van zijn conditie momenteel opgeslokt door een leveraandoening waarvoor hij binnen nu en enige tijd wordt getransplanteerd. En dat is niet het enige waarmee Marko en zijn vrouw Natasja hebben en hadden te dealen. Na hun dochter Noa kwam zoon Diko ter wereld. Diko werd slechts een half jaar oud door een ernstige hartafwijking. Kort daarop werd het in Ommen wonende gezin verblijd met Tako en 2 jaar later schonken ze het leven aan dochter Lima.
Sterker gemaakt
Marko: ‘Het overlijden van Diko was voor ons een enorm verdrietige periode. Maar nu kijken Natasja en ik heel positief terug op hoe goed we dit verlies samen hebben gedragen. Het heeft ons beiden sterker gemaakt, en plantte voor Natasja het zaadje om professioneel rouw- en (levend) verliesbegeleidster te worden.’
Zoon Tako is bekend met het syndroom van Down. Al gauw werd duidelijk dat hij erg achterbleef in zijn ontwikkeling. Marko: ‘Vaak keek hij langs ons heen en praten kan hij niet. Toch hoopten we dat Tako een tv-downer zou worden.’ Marko doelt hier op de mensen met het syndroom van Down die op tv bij Johnny de Mol of Paul de Leeuw mogen laten zien wat ze allemaal kunnen. Hij vervolgt: ‘Maar er bleek meer aan de hand te zijn. Tako is nu 13 jaar, maar heeft het verstandelijke vermogen van een 1-jarig kind. Hij is heel actief qua lopen, vaak enthousiast en ondeugend. Tako geniet heel intens. Maar als hij aanstaat, moeten Natasja en ik ook aan staan. Ook op de dagopvang en bij de ambulante begeleiding thuis, hebben ze de handen vol aan Tako. Soms besluit hij zich uit te kleden, stopt hij oneetbare dingen in zijn mond, trekt hij de hond Sky aan zijn staart, of bonkt hij je ‘s morgens om 4 uur vanuit zijn bedbox wakker. Net iets te vroeg naar ons gevoel.’
Quality time
Tako ging als 2-jarig jongetje naar ODC De Elzenhoek. Via de Wlz vroegen de ouders meerzorg aan. Dat kwam er. Om het gezin wat te ontlasten, ging Tako naar de zaterdagopvang, kwam er ambulante zorg thuis en onderzochten Marko en Natasja het logeerhuis in Hardenberg. ‘Maar dat was te massaal voor hem’, zegt Marko. Daarom besloten we een logeeradres in Ommen te regelen. Tako wordt er één nachtje in de maand begeleid door een lieve professional die we betalen vanuit de PGB.’ De Runherds kiezen er niet voor om de agenda vervolgens vol te plannen met afspraken en activiteiten. Ze benutten de vrijgekomen ruimte vooral om met elkaar intens van de kleine dingen te genieten. Quality-time. Marko: ‘Ik houd ervan om met Tako te fietsen. Dat doen we regelmatig en hij geniet dan volop. En als er dan ook nog een ijsje is … Door de fysieke omstandigheden verdelen we onze energie goed. We kunnen als gezin geen grote en lange reizen maken, maar zoeken aldoor naar wat we de kinderen wél kunnen aanbieden. Zo mochten we al eens genieten van een week in Villa Pardoes en proberen we regelmatig een weekendje weg te regelen bij één van de vakantiehuizen van het Ronald MacDonalds Huis. Daarnaast ben ik zelf vorig jaar met Noa naar IJsland geweest waar we met zijn tweeën intens genoten van de natuur, met als schitterende afsluiter het Noorderlicht.’
Nieuwe rol
Soms vindt Marko dat de glans wat van het leven is. Om er vervolgens snel aan toe te voegen: ‘maar we zijn er zelf bij om het weer glans te geven.’ Hij onderstreept die houding door heel bevlogen zijn blik op de toekomst te richten. ‘Ik zie voor mezelf een nieuwe rol weggelegd als het om werken gaat. En dan niet meer 5, 6 dagen vol aan de bak, maar anders.’ Voor het sporten ligt bij Marko de lat wat hoger: ‘Ik liep vroeger veel hard en was regelmatig in de sportschool te vinden. Dat niveau ben ik nu kwijt, maar zou ik in de toekomst wel weer graag willen behalen’.
Iets anders. In oktober spreken Marko en Natasja met enkele ouders over een wooninitiatief in Hardenberg. ‘Dat is nog heel pril, maar misschien is het kansrijk. Natasja en ik kunnen de zorg voor Tako natuurlijk niet levenslang blijven volhouden en we willen de andere kinderen er niet mee belasten. Dus komt er een moment dat Tako elders gaat wonen begeleid. Het zou mooi zijn als wij wat invloed kunnen hebben op hoe dat er dan uitziet. En ik ben altijd wel in om vooruit te kijken naar wat je in het leven kan doen.’
Regisseur van je toekomst
We kijken naar de onderdelen zingeving en kwaliteit van het leven uit het spinnenweb van Positieve Gezondheid. Marko: ‘ik ben op dit moment afhankelijk van wat mijn lichaam kan, maar daar laat ik me niet te veel door leiden. Als ik dat doe, ga ik snel achteruit.’ Maar zoals zijn echtgenote hem soms voorhoudt als er een terugslag is: ‘Wat jij tussen je oren bedenkt en wat je lichaam kan, zal met elkaar in overeenstemming moeten komen.’ Gaat lukken volgens Marko. En terugkijkend op zijn opmerking over de glans van het leven, relativeert hij: ‘Je bent de regisseur van je eigen toekomst. Voor alle mensen is het leven een rivier met kronkels. In die van ons liggen alleen wat extra steentjes, dus moet je goed navigeren. Maar Natasja en ik trekken elkaar er wel doorheen’.
Wil je meer verhalen lezen over Positieve Gezondheid binnen Baalderborg? Klik hier.
Wil je meer weten over het concept Positieve Gezondheid in het algemeen? Klik hier om naar de website te gaan.
