Een beroep doen op wat iemand wil en kan, is ook van waarde in de laatste levensfase

In Nederland is het beleid dat ouderen zo lang als mogelijk thuis wonen. Pas als het helemaal niet meer gaat, kan je een indicatie voor intramurale zorg krijgen. Heeft Positieve Gezondheid ook dan zin?
 
Teamleider ouderenzorg Nynke Leijrik vindt van wel: ‘De mensen die nu in het verpleeghuis komen, wonen er meestal nog maar heel kort. Maar juist in de afrondingsfase van het leven is het goed om te kijken naar wat nog echt belangrijk is voor de bewoner.’
  
Welbevinden verhoogd
Kijk je naar het concept Positieve Gezondheid in de ouderenzorg, dan staan we bij Baalderborg aan het begin’, weet Nynke. ‘We moeten het nog verder uitrollen. Ook implementeren we momenteel reablement dat veel raakvlakken heeft met Positieve Gezondheid. Maar ook nu houden we al veel rekening met wat een bewoner nog wil en kan, hoor,’ zegt ze. En Nynke somt op.
Zo is er een vrouw die door ernstig fysieke beperkingen in het verpleeghuis woont. De kans bestaat dat ze er een tijd verblijft. Nynke: ‘Mevrouw vroeg of ze de muur van haar kamer blauw mocht schilderen. Aanvankelijk fronsten we onze wenkbrauwen, maar toen we ons realiseerden dat dit het welbevinden van mevrouw verhoogt, besloten we het toe te staan’. Nog een voorbeeld. Op de afdeling psychogeriatrie woont een echtpaar in een dubbelkamer. Ze hebben de hele woonkamer volgepakt met spullen. Nynke: ‘De collega’s die er dagelijks werken, moesten even slikken, en hadden zo hun vragen. Wie maakt dat schoon? Is het niet te gevaarlijk? Maar nu ze zien dat de man en vrouw zich heel prettig voelen, en best nog veel zelf kunnen doen, nemen ze het feit dat ze zich soms een weg moeten banen maar op de koop toe. Ook is de gedachte inmiddels: als de man en vrouw gelukkig zijn, wie zijn wij dan om te bepalen dat het anders moet?’
 
Andere werkhouding
En dat brengt ons op een belangrijk punt. Om te onderzoeken wat ouderen in deze fase van hun leven nog willen en zelf kunnen, is een wat andere werkhouding nodig. Nynke legt uit: ‘We zijn in de ouderenzorg nog heel erg ingestoken op de medische problematiek, en geneigd om de dingen van mensen over te nemen. Zo zijn we ook opgeleid. En we doen het natuurlijk allemaal uit liefde en met de beste bedoelingen. Maar de dingen overnemen, betekent niet dat dit voor een bewoner ook altijd het beste is om te doen. Daarom vragen we bij binnenkomst van een bewoner tegenwoordig: “wat vindt u nou belangrijk om het echt naar uw zin te krijgen?”’ En zelfs met een antwoord op die vraag blijkt het in de dagelijkse praktijk nog best lastig om de zorg en begeleiding anders in te steken. Nynke: ‘Een bewoner die met de rollator van zijn appartement aan het einde van de gang naar de gezamenlijke woonkamer loopt, is even onderweg. Je hebt dan de neiging om meneer of mevrouw in de rolstoel te zetten als het druk is. De 10 minuten tijdwinst kan je immers ook aan iemand anders besteden. Maar allereerst is zelf nog kunnen lopen en je bestemming bereiken, voor de meeste oude mensen van wezenlijk belang. Ook zou het mooi zijn als we als zorgverleners leren inzien dat nu investeren in de nog aanwezige zelfredzaamheid van cliënten ons op de lange termijn winst oplevert.’
  
Het netwerk is nodig
Om positieve gezondheid in de ouderenzorg goed uit te rollen, is ook de samenwerking met het netwerk van de cliënt belangrijk. Nynke: ‘Vaak wordt gedacht dat na een opname in het verpleeghuis alles stopt. Dat je dan niet meer naar de kerk of het koor kan. Maar als er geen sprake is van ernstige dementie, dan kunnen dit soort activiteiten voor een bewoner prima doorgaan. We hebben dan wel het netwerk nodig dat zich juist daar bevindt. Dus, houd dat in stand’. 

Op Van Dedem Marke wordt momenteel een workshop Positieve Gezondheid gegeven voor de woonondersteuners. Nynke vindt het goed om daar met het concept te beginnen. ‘Deze collega’s staan heel dicht bij de bewoner en kunnen bij de dagelijkse dingetjes vragen stellen als: “lukt het misschien om zelf de koffie in te schenken, of om na het eten de tafel af te ruimen?” Een workshop voor de vrijwilligers staat ook op de rol. Ze zijn superbelangrijk voor ons. Uiteindelijk is het de bedoeling dat het gedachtengoed van Positieve Gezondheid zich als een olievlek over de ouderenzorg verspreidt.’ De teamleider was overigens blij verrast toen ze hoorde dat 2 van haar teams het onderwerp Positieve Gezondheid meenemen in het jaargesprek en tijdens een teambuilding zelf het initiatief hadden genomen om met een coach en het spinnenweb in te vullen. Mooi om te zien dat het steeds meer gaat leven.’

Wil je meer verhalen lezen over Positieve Gezondheid binnen Baalderborg? Klik hier.
Wil je meer weten over het concept Positieve Gezondheid in het algemeen? Klik hier om naar de website te gaan.